سيد محمد جواد ذهنى تهرانى

102

توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى)

مقصود از [ الحال ] غنى و ثروت است . شاهد در اينستكه گويا شاعر از نفس خود شخصى را كه در نداشتن سپاه و مال همانند او است انتزاع كرده و آنگاه وى را مورد خطاب قرار داده است . شرح فارسى : توضيح قوله : انتزع منه : ضمير فاعلى در [ انتزع ] به شاعر راجع بوده و ضمير مجرورى در [ منه ] به ممدوح عود مىكند . قوله : يشرب هو بكفّه : ضمير [ هو ] به [ جواد ] برمىگردد . قوله : لانّه اذا نفى عنه الشرب : ضمير در [ لانّه ] به شاعر و در [ عنه ] به جواد برمىگردد . قوله : فقد اثبت له : ضمير در [ اثبت ] به شاعر و در [ له ] به جواد برمىگردد . قوله : و معلوم انّه يشرب بكفّه : ضمير در [ لانّه ] به ممدوح راجع است . قوله : فهو ذلك الكريم : ضمير [ هو ] به ممدوح راجعست . قوله : و قد خفى هذا : مشاراليه [ هذا ] معنائى است كه شاعر براى بيت نمود . قوله : فهو تجريد : يعنى قسم عليحدّه‌اى از تجريد مىباشد . متن و منه المبالغة المقبولة . و المبالغة ان يدّعى لوصف بلوغه فى الشّدة او الضّعف حدّا مستحيلا او مستبعدا لئلّا يظنّ انّه غير متناه فيه .